కోతలు, స్వల్పగాయాలుమరియుప్రమాదజనితగాయాలలోప్రథమచికిత్సపాత్ర

ప్రథమచికిత్సఅంటేఏమిటి?

ప్రథమచికిత్సఅనేదిఅకస్మాత్తుగాగాయంలేదాఅనారోగ్యంసంభవించినప్పుడు, వైద్యనిపుణులసహాయంలభించేవరకుఅందించేతక్షణసంరక్షణ. దీనిలక్ష్యంగాయతీవ్రతనుతగ్గించడం, సంక్రమణనునివారించడంమరియురోగిస్థితినిస్థిరంగాఉంచడం.

ప్రథమచికిత్సలోగాయాన్నిశుభ్రపరచడం, రక్తస్రావాన్నినియంత్రించడం, గాయపడినఅవయవాన్నికదలకుండాఉంచడం, క్రిమినాశకమందులుమరియుబ్యాండేజీలుఉపయోగించడంఉంటాయి. సక్రమంగాసిద్ధంచేసినఫస్ట్-ఎయిడ్కిట్మరియుదాన్నిఉపయోగించేఅవగాహనవ్యక్తిగతమరియుప్రజారోగ్యపరంగాఅత్యంతముఖ్యమైనవి—ప్రత్యేకించికోతలు, గీతలు, వాపు, స్వల్పకాలినగాయాలుమరియుప్రమాదగాయాలవంటిసాధారణపరిస్థితుల్లో.

ప్రథమచికిత్సయొక్కప్రాధాన్యం

సరైనసమయంలో, సరైనవిధంగాఅందించినప్రథమచికిత్ససంక్లిష్టతలనుతగ్గిస్తుంది, సంక్రమణప్రమాదాన్నితగ్గిస్తుందిమరియుకొన్నిసార్లుశాశ్వతవికలాంగతనునివారిస్తుంది. ఉదాహరణకు, కోతలేదాగీతగాయాన్నివెంటనేశుభ్రపరచిడ్రెస్చేయడంవల్లసంక్రమణనునివారించవచ్చుమరియుమాన్పువేగవంతమవుతుంది. అదేవిధంగా, స్వల్పకాలినగాయాలకుసరైనసంరక్షణఅందిస్తేకణజాలనష్టంపరిమితమవుతుంది.

పోవిడోన్-అయోడిన్ (Betadine) వంటిక్రిమినాశకాలువిస్తృతస్థాయిసూక్ష్మజీవులపైరక్షణఇస్తాయిమరియుఆరోగ్యకరకణజాలానికితక్కువహానికలిగిస్తాయి. రోడ్డుప్రమాదాలు, పడిపోవడంలేదాపనిస్థలగాయాల్లోతక్షణప్రథమచికిత్సరోగిస్థితినిస్థిరపరచి, రక్తస్రావాన్నినియంత్రించి, వైద్యసహాయంవచ్చేవరకుకీలకసమయాన్నిఆదాచేస్తుంది.

వివిధపరిస్థితుల్లోప్రథమచికిత్స

తలగాయం (Head Injury):

• గాయపడినవ్యక్తినిప్రశాంతంగా, స్థిరంగాఉంచండి; అవసరంలేనికదలికలనునివారించండి.

• స్పృహ, శ్వాసమరియురక్తస్రావాన్నిపరిశీలించండి.

• రక్తస్రావంఉంటే, తలమరియుమెడనుకదలకుండాఉంచిశుభ్రమైనబ్యాండేజితోమృదువుగాఒత్తండి.

• కంకషన్లేదాఅంతర్గతగాయంఅనుమానంఉంటేవెంటనేవైద్యసహాయంపొందండి.

పొట్టగాయం (Abdominal Injury):

• రోగినివెనుకపడిపడుకోబెట్టి, మోకాళ్లనుకొద్దిగామడవండి.

• బయటకువచ్చినఅవయవాలనులోపలికినెట్టకండి; శుభ్రమైన, తడిచిన, స్టెరైల్బ్యాండేజితోకప్పండి.

• ఆహారంలేదానీరుఇవ్వవద్దు; వెంటనేఆసుపత్రికితరలించండి.

ప్రమాదగాయాలు (కోతలు, గీతలు, కాలినగాయాలు, పడిపోవడం):

• గాయాన్నిశుభ్రమైననీటితోమృదువుగాకడగండి.

• సంక్రమణనివారణకుపోవిడోన్-అయోడిన్ (Betadine) రాయండి.

• స్టెరైల్బ్యాండేజ్లేదాకట్టుతోకప్పండి.

• రక్తస్రావంఉంటేఆగేవరకుబలమైనఒత్తిడిఇవ్వండి.

నలిగినగాయం (Crush Injury):

• భారీఒత్తిడిలేదాఇరుక్కుపోవడంవల్లతీవ్రమైనకణజాలనష్టంమరియుఅంతర్గతరక్తస్రావంసంభవించవచ్చు.

1. సహాయంచేయడానికిముందుప్రదేశంసురక్షితమైందోలేదోనిర్ధారించండి.

2. రోగినిచేరుకున్నవెంటనేప్రశాంతంగాఉంచి, రక్తస్రావాన్నినియంత్రించి, శ్వాసమరియుస్పృహనుతనిఖీచేయండి.

3. తక్షణవైద్యచికిత్సమరియుద్రవాలుప్రాణరక్షకంగాఉండవచ్చు.

దైనందినప్రథమచికిత్సలో Betadine పాత్ర

Betadine (povidone-iodine) విస్తృతక్రిమినాశకగుణాలుకలిగినదిగా, ప్రథమచికిత్సలోవిస్తృతంగాఉపయోగించబడుతుంది. ఇదిబ్యాక్టీరియా, వైరస్లు, ఫంగస్లుమరియుప్రోటోజోవాలపైప్రభావవంతంగాపనిచేస్తుంది. దీనిప్రత్యేకసంయోజనంలోఅయోడిన్నెమ్మదిగావిడుదలవడంతోదీర్ఘకాలరక్షణలభించి, ఆరోగ్యకరకణజాలానికితక్కువహానికలుగుతుంది. అందువల్లవివిధతీవ్రతలగాయాలకుఇదిసురక్షితమైనదిమరియుప్రభావవంతమైనది. సూక్ష్మజీవుల్లోప్రతిఘటనఅభివృద్ధిఅయ్యేఅవకాశంతక్కువగాఉండటంతోదీర్ఘకాలవినియోగానికికూడానమ్మదగినది.

స్వల్పకోతలు, కాలినగాయాలు, గీతలుమరియుప్రమాదగాయాల్లోసంక్రమణప్రమాదంఎక్కువగాఉండేకారణంగా, దైనందినప్రథమచికిత్సలోBetadineనిచేర్చుకోవడంముఖ్యం. ప్రారంభదశలోఉపయోగిస్తేసూక్ష్మజీవులపరిమాణంతగ్గి, సంక్రమణనివారించబడుతుంది, చర్మంవేగంగామాన్పుచెందుతుందిమరియుమచ్చలుతగ్గుతాయి. ద్రావణం, పొడిమరియుమలహం/క్రీమ్వంటివివిధరూపాల్లోలభ్యమవడంవల్లఇళ్లలో, పాఠశాలల్లోమరియుపనిస్థలాల్లోఉపయోగించడంసులభం.

ముగింపు

సరైనప్రథమచికిత్సమాన్పుమరియుసంక్లిష్టతలమధ్యతేడానునిర్ణయించగలదు. చిన్నకోతలనుండిప్రాణాంతకగాయాలవరకు, సరైనసమయంలోచేపట్టినచర్యలు—Betadine వంటివిశ్వసనీయక్రిమినాశకసహాయంతో—చికిత్సఫలితాలనుమెరుగుపరచి, ఆరోగ్యాన్నిరక్షించి, సమాజపుఅత్యవసరసిద్ధతనుబలపరుస్తాయి.

References

1. Indian Red Cross Society. First Aid Manual [Internet]. New Delhi: Indian Red Cross Society; [cited 2025 May 27]. Available from: https://ircsstoragedev.blob.core.windows.net/wordpresswebsite/2024/03/FA-manual.pdf

2. Clement I. Introduction to First Aid. In: Clement I, editor. Textbook on First Aid & Emergency Nursing [Internet]. 1st ed. New Delhi: Jaypee Brothers Medical Publishers; 2012 [cited 2025 May 27]. Available from: https://www.jaypeedigital.com/eReader/chapter/9789350259870/ch1

3. Shehri AM, Al Qahtani SM, Al Mutairi TF, Al Mutairi SS, Al Mutairi YM, Fiqi MI, Al Sobhi AA. Immediate response, lasting impact: a review of first aid as the first line of rescue. Int J Dev Res. 2024 Jul;14(07):66299-66304.

4. Bigliardi PL, Alsagoff SAL, El-Kafrawi HY, Pyon JK, Wa CC, Villa MA. Povidone iodine in wound healing: A review of current concepts and practices. Int J Surg. 2017;44:260–268. doi:10.1016/j.ijsu.2017.06.073

5. Babalska ZŁ, Korbecka-Paczkowska M, Karpiński TM. Wound antiseptics and European guidelines for antiseptic application in wound treatment. Pharmaceuticals. 2021 Dec 2;14(12):1253.

6. Care Hospitals. Betadine: Uses, Side Effects, Dosage, Precautions & More [Internet]. [cited 2025 May 27]. Available from: https://www.carehospitals.com/medicine-detail/betadine