Published On: 31 Jan, 2026 12:48 PM | Updated On: 02 Feb, 2026 10:52 AM
രോഗികൾക്കായുള്ള ശസ്ത്രക്രിയാനന്തര (Post-operative) പ്രഥമ ശുശ്രൂഷ മാർഗ്ഗനിർദേശം
ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്കുശേഷം, ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തിയ ഭാഗത്തിന്റെ (surgical site) ശരിയായ പരിചരണം രോഗമുക്തി ഉറപ്പാക്കാനും അണുബാധ ഒഴിവാക്കാനും അത്യന്തം പ്രധാനമാണ്. ശസ്ത്രക്രിയാനന്തര ശുചിത്വം രോഗികൾ വീട്ടിൽ തന്നെ പാലിക്കാവുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നടപടികളിൽ ഒന്നാണ്; ഇത് സുഖപ്രാപ്തി മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും സങ്കീർണതകൾ ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.¹
ശസ്ത്രക്രിയാനന്തര ശുചിത്വത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം
ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്കുശേഷം മുറിവ് ശുചിയായി സൂക്ഷിക്കുന്നത് വളരെ ആവശ്യമാണ്, കാരണം ഇത് താഴെപ്പറയുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ സഹായിക്കുന്നു:²
പോവിഡോൺ-ഐയോഡിൻ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ശസ്ത്രക്രിയാനന്തര മുറിവ് പരിചരണം
പോവിഡോൺ-ഐയോഡിൻ (PVP-I) അല്ലെങ്കിൽ Betadine ശസ്ത്രക്രിയാനന്തര മുറിവുകൾ ശുചീകരിക്കാൻ സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ആന്റിസെപ്റ്റിക്കാണ്. മുറിവിന്റെ ചുറ്റുപാടിലുള്ള ബാക്ടീരിയ, വൈറസ്, ഫംഗസ് എന്നിവ പോലുള്ള സൂക്ഷ്മജീവികളുടെ അളവ് കുറയ്ക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു; അതിലൂടെ അണുബാധയുടെ സാധ്യത കുറയുന്നു.⁴
- മുറിവിൽ ഡ്രസ്സിംഗ് ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, സോപ്പും വെള്ളവും ഉപയോഗിച്ച് കൈകൾ നന്നായി കഴുകുക.
- ശുചിയായ ഗോസ്സ് (gauze) ഉപയോഗിച്ച് PVP-I ദ്രാവകത്തോടെ മുറിവിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള ത്വക്ക് സാവധാനം ശുചീകരിക്കുക.
- ശക്തമായി ഉരയ്ക്കുകയോ അധിക സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുകയോ ചെയ്യരുത്; ഇത് സുഖപ്പെടുന്ന വസ്തുക്കൾക്ക് (tissues) കേടുവരുത്താം.
- ശുചീകരണത്തിന് ശേഷം, മുറിവിന് മുകളിൽ PVP-I ഓയിന്റ്മെന്റ്/ക്രീമിന്റെ ഒരു നേർത്ത പാളി പുരട്ടുക.
- മുറിവിനെ സംരക്ഷിക്കാനും സുഖപ്പെടൽ പിന്തുണയ്ക്കാനും ശുചിയായ, സ്റ്റെറൈൽ ഡ്രസ്സിംഗോടെ മൂടുക.
ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഡ്രസ്സിംഗ് മാറ്റുക—സാധാരണയായി ദിവസത്തിൽ ഒരിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ ഡ്രസ്സിംഗ് നനഞ്ഞതോ മലിനമായതോ ആകുമ്പോൾ. ഡ്രസ്സിംഗ് മാറ്റുമ്പോൾ എപ്പോഴും ശുചിയായും സ്റ്റെറൈലുമായ സാമഗ്രികൾ ഉപയോഗിക്കുക. PVP-I ദ്രാവകമോ ഓയിന്റ്മെന്റ്/ക്രീമോ ശരിയായ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, അത് മുറിവ് പരിചരണത്തിന് സുരക്ഷിതവും വേഗത്തിലുള്ള സുഖപ്പെടലിന് സഹായകവുമാണ്.⁵
അസാധാരണ ലക്ഷണങ്ങളെ തിരിച്ചറിയലും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യലും⁷
മുറിവിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള ചെറിയ ചുവപ്പും ലഘുവായ അസ്വസ്ഥതയും സുഖപ്പെടൽ പ്രക്രിയയിൽ സാധാരണമാണ്. എന്നാൽ ചുവപ്പ് വർധിക്കുക, വീക്കം, പുസ്, ദുര്ഗന്ധം, അല്ലെങ്കിൽ വർധിക്കുന്ന വേദന എന്നിവ അണുബാധയുടെ ലക്ഷണങ്ങളായിരിക്കാം. പനി വരികയോ വിറയൽ തോന്നുകയോ ചെയ്യുന്നത് വ്യാപിക്കുന്ന അണുബാധയുടെ സൂചനയായിരിക്കാം; ഇതിന് ഉടൻ മെഡിക്കൽ ശ്രദ്ധ ആവശ്യമാണ്. ഇത്തരത്തിലുള്ള ഏതെങ്കിലും ലക്ഷണം കാണുന്നുവെങ്കിൽ, ഉടൻ നിങ്ങളുടെ ആരോഗ്യപരിചരണ ദാതാവിനെ ബന്ധപ്പെടുക. സമയബന്ധിതമായ ഇടപെടൽ ഗുരുതര സങ്കീർണതകൾ ഒഴിവാക്കാനും വേഗത്തിലുള്ള സുഖപ്രാപ്തിക്കും സഹായിക്കും.
വിജയകരമായ സുഖപ്രാപ്തിക്കായുള്ള അവസാന നിർദ്ദേശങ്ങൾ- വേറെയൊരു നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടില്ലെങ്കിൽ, ശസ്ത്രക്രിയ ചെയ്ത ഭാഗം വരണ്ട നിലയിൽ സൂക്ഷിക്കുക.³
- മുറിവിന് കേടുവരുത്താൻ സാധ്യതയുള്ള കഠിനമായ ശാരീരിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുക.³
- മുറിവിന്റെ നില നിരീക്ഷിക്കാൻ നിശ്ചയിച്ച ഫോളോ-അപ്പ് അപ്പോയിന്റ്മെന്റുകളിൽ പങ്കെടുക്കുക.¹
ശുചിത്വം പാലിക്കുകയും, PVP-I പോലുള്ള ആന്റിസെപ്റ്റിക്കുകൾ ശരിയായ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കുകയും, ഏതെങ്കിലും അസാധാരണ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉടൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുകയും ചെയ്താൽ, നിങ്ങൾ ശരിയായ സുഖപ്പെടൽ പിന്തുണയ്ക്കുകയും അണുബാധയുടെ അപകടസാധ്യത കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യാം.⁴
References:
1. Yao K, Bae L, Yew WP. Post operative wound management [Internet]. Australian Family Physician. 2013 Dec;42(12):867–70. [cited 2025 Jul 25]. Available from: https://www.racgp.org.au/afp/2013/december/post-operative wound management/
2. Human Care NY. The importance of wound care in postoperative recovery [Internet]. Human Care NY; 2023 [cited 2025 Aug 26]. Available from: https://www.humancareny.com/blog/the-importance-of-wound-care-in-postoperative-recovery
3. Vijayanagar Institute of Medical Sciences. Wash your hands for health: a comprehensive guide [Internet]. Bellary: VIMS; [cited 2025 May 30]. Available from: https://vims.ac.in/vims-hospital/wash-your-hands-for-health-a-comprehensive-guide/
4. Bigliardi PL, Alsagoff SAL, El-Kafrawi HY, et al. Povidone iodine in wound healing: A review of current concepts and practices. Int J Surg. 2017;44:260–8.
5. Care Hospitals. Betadine: Uses, Side Effects, Dosage, Precautions & More [Internet]. [cited 2025 Jul 8]. Available from: https://www.carehospitals.com/medicine-detail/betadine
6. Lachapelle JM, Castel O, Casado AF, et al. Antiseptics in the era of bacterial resistance: a focus on povidone iodine. ClinPract. 2013;10(5):579–92.
7. Cleveland Clinic. Surgical Wound Infection [Internet]. [cited 2025 Jul 25]. Available from: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/surgical-wound-infection
Related FAQs
Medtalks is India's fastest growing Healthcare Learning and Patient Education Platform designed and developed to help doctors and other medical professionals to cater educational and training needs and to discover, discuss and learn the latest and best practices across 100+ medical specialties. Also find India Healthcare Latest Health News & Updates on the India Healthcare at Medtalks
Please login to comment on this article