દર્દીઓ માટે શસ્ત્રક્રિયા પછીની (Post-operative) પ્રાથમિક સારવાર માર્ગદર્શિકા

શસ્ત્રક્રિયા પછી શસ્ત્રક્રિયાની જગ્યા (surgical site) ની યોગ્ય સંભાળ લેવી ઉપચાર સુનિશ્ચિત કરવા અને સંક્રમણ અટકાવવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. શસ્ત્રક્રિયા પછીની સ્વચ્છતા એવા સૌથી મહત્વપૂર્ણ પગલાંમાંથી એક છે, જે દર્દીઓ ઘરે અનુસરી શકે છે, જેથી સાજા થવાની પ્રક્રિયા સુધરે અને જટિલતાઓથી બચી શકાય.¹

શસ્ત્રક્રિયા પછી સ્વચ્છતાનું મહત્વ

શસ્ત્રક્રિયા પછી ઘાવ સ્વચ્છ રાખવો ખૂબ જરૂરી છે, કારણ કે તે નીચેના મુદ્દાઓમાં મદદ કરે છે:²

પોવિડોન-આયોડિન સાથે શસ્ત્રક્રિયા પછીના ઘાવની સંભાળ

પોવિડોન-આયોડિન (PVP-I) અથવા Betadine શસ્ત્રક્રિયા પછીના ઘાવ સાફ કરવા માટે સામાન્ય રીતે વપરાતું એન્ટિસેપ્ટિક છે. તે ઘાવની આસપાસ રહેલા બેક્ટેરિયા, વાયરસ અને ફંગસ જેવા સૂક્ષ્મજીવો ઘટાડવામાં મદદ કરે છે, જેથી સંક્રમણની સંભાવના ઘટે છે.⁴

• ઘાવની ડ્રેસિંગ શરૂ કરતાં પહેલાં, સાબુ અને પાણીથી હાથ સારી રીતે ધોઈ લો.
• સ્વચ્છ ગોઝનો ઉપયોગ કરીને PVP-I દ્રાવણથી ઘાવની આસપાસની ત્વચાને હળવે હાથે સાફ કરો.
• જોરથી ઘસશો નહીં અથવા વધારે દબાણ ન આપો, કારણ કે તે સાજા થઈ રહેલા ઉતકોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
• સફાઈ કર્યા પછી, ઘાવ પર PVP-I મલમ/ક્રીમની પાતળી પરત લગાવો.
• ઘાવને સુરક્ષિત રાખવા અને સાજા થવામાં મદદ માટે સ્વચ્છ, સ્ટેરાઇલ ડ્રેસિંગથી ઢાંકો.

ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ ડ્રેસિંગ બદલો—સામાન્ય રીતે દિવસમાં એક વખત અથવા જ્યારે ડ્રેસિંગ ભીનું કે ગંદું થઈ જાય ત્યારે. ડ્રેસિંગ બદલતી વખતે હંમેશા સ્વચ્છ અને સ્ટેરાઇલ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરો. PVP-I દ્રાવણ અથવા મલમ/ક્રીમ યોગ્ય રીતે વાપરવાથી તે ઘાવ સંભાળ માટે સુરક્ષિત છે અને ઝડપી ઉપચારમાં મદદરૂપ થાય છે.⁵

અસામાન્ય લક્ષણોની ઓળખ અને તાત્કાલિક જાણ કરવી⁷

ઘાવની આસપાસ થોડી લાલાશ અને હળવો અસ્વસ્થતા ઉપચાર પ્રક્રિયા દરમિયાન સામાન્ય હોય છે. પરંતુ લાલાશ વધવી, સૂજન, પુ, દુર્ગંધ અથવા વધતો દુખાવો સંક્રમણના સંકેત હોઈ શકે છે. તાવ આવવો અથવા ઠંડી લાગવી ફેલાતી સંક્રમણની નિશાની હોઈ શકે છે, જેને તાત્કાલિક તબીબી ધ્યાનની જરૂર પડે છે. જો આમાંથી કોઈપણ લક્ષણ દેખાય, તો તરત જ તમારા આરોગ્ય-સેવા પ્રદાતા સાથે સંપર્ક કરો. સમયસર હસ્તક્ષેપ ગંભીર જટિલતાઓ અટકાવવામાં અને ઝડપી સાજા થવામાં મદદ કરે છે.

 સફળ ઉપચાર માટે અંતિમ સૂચનાઓ